Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik

2 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe giren Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (“Yönetmelik”) ile çalışanlara verilecek iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine ilişkin kurallar yeniden düzenlenmiştir.

İşe Başlama Eğitimi

Çırak ve stajyerler dahil tüm yeni çalışanlar, fiilen işe başlamadan önce işe başlama eğitimi almak zorundadır. Bu eğitim en az 2 saat sürmeli, yüz yüze ve uygulamalı olarak verilmeli; çalışanın yapacağı iş, kullanacağı ekipman, karşılaşacağı riskler ve işyerine özgü iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini kapsamalıdır. Eğitimi bizzat işveren, işyerinde görev yapan iş güvenliği uzmanı ya da işyeri hekimi verebileceği gibi, işveren tarafından görevlendirilen bir çalışan da verebilir.

Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine katılmak, eğitimleri düzenli olarak takip etmek ve eğitimlerin verimli olması için gerekli dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür. Ayrıca, işveren tarafından yapılan ölçme ve değerlendirmelere katılmak, eğitimlerde edindikleri bilgileri işlerinde uygulamak ve bu kapsamda verilen talimatlara uymak zorundadır.

Eğitim tamamlandığında, eğitimi veren kişi, çalışan ve işveren (veya vekili) tarafından imzalanmış bir tutanak düzenlenmeli ve bu tutanak çalışanın özlük dosyasında saklanmalıdır. Bu 2 saatlik süre, aşağıda açıklanan temel eğitim süresine dahil edilmeyecek ve ayrıca hesaplanacaktır.

Temel Eğitim

Temel İSG eğitimi, çalışan işe başladıktan sonra en geç 3 ay içinde tamamlanmalıdır. Süre işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenmektedir:

– az tehlikeli işyerleri için en az 8 ders saati,

– tehlikeli işyerleri için en az 12 ders saati ve

– çok tehlikeli işyerleri için ise en az 16 ders saati

eğitim verilmesi zorunludur.

Bir ders saati, 45 dakika ders ile 15 dakika ara dinlenmesinden oluşmaktadır. Bu eğitim tek seferde verilmek zorunda değildir.

Temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri, işyerinde görev yapan iş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi, üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarının eğitim birimleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile işçi, işveren ve kamu görevlileri kuruluşları veya bunlara bağlı eğitim vakıfları ve merkezleri tarafından verilebilir. Ayrıca, kamu yararına faaliyet gösteren ve çalışanlara ücretsiz eğitim sağlayan vakıflar da bu eğitimleri verebilir.

Eğitim verecek kişilerin, eğitim konularına uygun uzmanlığa sahip olması zorunlu olup, bazı kurum ve kuruluşlar bu eğitimleri ancak işyeri hekimliği veya iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip eğiticiler aracılığıyla gerçekleştirebilir. Uzaktan eğitim yoluyla verilecek temel eğitimlerin içeriği de yine bu yetkili kişi ve kuruluşlar tarafından hazırlanır.

Eğitim içeriği, Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan dört konu başlığından oluşmaktadır. İlk üç konu başlığı tüm işyerleri için uzaktan, yüz yüze ya da karma yöntemle verilebilir. Ancak dördüncü konu başlığı olan “işyerine özgü riskler” konusu tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde mutlaka yüz yüze verilmek zorundadır.

Temel eğitimlerin uzaktan verilmesi halinde kullanılan sistemin, çalışanın eğitimi ileri sarmasını, sekme kapatmasını veya pasif izlemesini önleyecek teknik altyapıya sahip olması şarttır. Sistemin belirli aralıklarla kısa sorular veya açılır pencerelerle çalışanın aktif katılımını sağlaması, giriş-çıkışların, tamamlama oranlarının ve sınav sonuçlarının kayıt altına alınması zorunludur.

Eğitimin sonunda ölçme ve değerlendirme yapılması zorunludur. Sınavlarda 100 üzerinden en az 60 puan alan çalışanlar başarılı sayılır. İlk sınavda başarısız olan çalışanlara en fazla 2 kez daha sınav hakkı tanınır. Bu sınavlarda da başarısız olunması halinde çalışanın eğitimi baştan tekrar alması gerekmektedir.

Temel eğitimi başarıyla tamamlayan çalışanlara Yönetmeliğin EK-2’sinde yer alan “Temel Eğitim Belgesi” düzenlenmeli ve bu belge özlük dosyasında saklanmalıdır. Çalışanın işten ayrılırken talep etmesi halinde belgenin bir örneğinin imzalı olarak çalışana teslim edilmesi zorunludur.

Temel eğitimler aşağıdaki şekilde düzenli aralıklarla tekrarlanmak zorundadır:

– az tehlikeli işyerlerinde 3 yılda en az 1 kez,

– tehlikeli işyerlerinde 2 yılda en az 1 kez ve

– çok tehlikeli işyerlerinde yılda en az 1 kez.

Yenileme eğitiminin süresi, ilk eğitimden farklı olarak tehlike sınıfından bağımsız şekilde tüm işyerleri için asgari 8 ders saati olarak belirlenmiştir.

Özel Durumlar

Herhangi bir sebeple 6 aydan fazla süreyle işten uzak kalan çalışanlar, tekrar işe başlatılmadan önce işyerine özgü riskler konusunda bilgi yenileme eğitimi almak zorundadır. İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışana ise işe dönüşünde, kazanın ya da hastalığın sebepleri, korunma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri hakkında ayrıca ilave eğitim verilmesi gerekmektedir.

On sekiz yaş altı genç çalışanlar, yaşlılar, engelliler, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplara, özellikleri dikkate alınarak uygun eğitimler verilmesi gerekmekte olup, engelli çalışanlara yönelik eğitimlerin erişilebilirlik standartlarına uygun ve ihtiyaçlarına göre alternatif formatlarda sunulması zorunludur. Ayrıca, destek elemanları ile çalışan temsilcilerine görev alanlarına ilişkin özel eğitimler verilir.

Çırak ve stajyerlerin iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinden işveren sorumludur; ancak işverenin kabul etmesi hâlinde, eğitim kurumlarında alınan iş sağlığı ve güvenliği dersleri veya kursları temel eğitim yerine sayılabilir.

Başka bir işyerinden gelip aynı işi yapmaya devam eden ve daha önceki temel eğitimini belgeleyen çalışanın tüm eğitimi tekrar alması gerekmemektedir. İşveren, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yapılacak işlerde karşılaşılacak sağlık ve güvenlik riskleri ile ilgili yeterli bilgi ve talimatları içeren eğitimin alındığına dair belge olmaksızın, başka işyerlerinden çalışmak üzere gelen çalışanları işe başlatamaz.

Alt işveren çalıştırılan işyerlerinde her işveren kendi çalışanlarının eğitiminden bağımsız olarak sorumludur.

Yönetmelik yükümlülükleri yalnızca işvereni değil, çalışanları da bağlamaktadır. Çalışanlar eğitim programlarına katılmak, eğitimleri düzenli takip etmek zorundadırlar. Bu hususta çalışanların bilgilendirilmesi de tavsiye edilmektedir

Eğitimin tüm maliyeti işveren tarafından karşılanmalıdır. Eğitimde geçen süre çalışma süresinden sayılacaktır ve haftalık çalışma süresini aşan eğitim süreleri fazla mesai olarak değerlendirilmelidir. Belgesi olmayan eğitimler varsa bunların en geç 2 Mayıs 2026 tarihine kadar belgelenmesi gerekmektedir.

________________

Yukarıda anılan hususlar, ilgili konuların genel bir değerlendirmesidir ve hukuki mütalaa niteliğinde değildir. Her durum ayrıca incelenerek, kendi özellikleri çerçevesinde değerlendirilmeli, hukuki yapı buna göre tertip edilmelidir.